پیام سپاهان

آخرين مطالب

«اندیشیدن با هنر»؛ نگاهی به هنر در بستر جامعه و فرهنگ امروز ایران اقتصادی

«اندیشیدن با هنر»؛ نگاهی به هنر در بستر جامعه و فرهنگ امروز ایران
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - ایرنا /«اندیشیدن با هنر» نوشته نعمت‌الله فاضلی می‌کوشد با قراردادن تحلیلی از «پدیده‌های هنری» در بستر جامعه و فرهنگ امروز ایران، تفسیری از این جامعه و فرهنگ آن ارائه کند.
«اندیشیدن با هنر» تحلیل فرهنگی است، تحلیلی از جامعه و فرهنگ امروز ایران، تحلیلی از موقعیت اکنون ما از راه ارزیابی برخی قلمروها و آثار هنری، «اندیشیدن با هنر» صحبت کردن درباره هنرهاست آنگونه که در حوزه عمومی به این هنرها می‌پردازند نه آنگونه که منتقدان دانشگاهی بر اساس نقد نظریه محور و مطابق نظریه‌های نشانه‌شناسی، ساختارگرایی، نو تاریخی‌گری، پسا استعماری یا صورت گرایی و دیگر نظریه‌ها آثار و متون هنری و ادبی را نقد می‌کنند. «اندیشیدن با هنر»، بخشی از تقلاهای فکری یک معلم دانشگاه است در حوزه عمومی ایران در دهه اخیر، دهه پایانی سده چهاردهم هجری شمسی. این گفتارها برای این ارائه نشدند که روزی کتاب شوند آنها محصول موقعیتی معین بودند و در پاسخ به آن موقعیت به صورت زنده و پراکنده در فضایی گفت‌وگویی میان جمع پرشماری از افراد با ویژگی‌ها و رشته‌های تحصیلی مختلف ارائه شدند و شکل گرفتند.
نعمت‌الله فاضلی، انسان‌شناس و نویسنده و استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در پیشگفتار، اینگونه اثر خود را معرفی می‌کند تا مخاطب از ابتدا به روشنی بداند این کتاب قرار است چه باشد و چه نباشد. او در این پیشگفتار که با اشاره به آرای حسین پاینده، کلیفورد گریس، استوارت هال، کروچه، جیم مک‌گوییگان و ... به درسگفتاری در مورد نقد و تحلیل هنر در بستر جامعه می‌ماند، اضافه می‌کند: «کتاب حاضر با معیارهای بیان شده تحلیل فرهنگی است. گفتارهای این کتاب حاصل تلاش‌های معلمی است که در حوزه‌های گوناگون مطالعات فرهنگی انسان شناسی ،فرهنگی سیاست ،فرهنگی تاریخ فرهنگی مطالعات شهری مطالعات آموزش عالی و مطالعات رسانه تدریس و تحقیق می‌کند. در نتیجه این گفتارها برآیند تلفیق و ترکیب کردن روش‌ها، مفاهیم نظریه ها و دیدگاه‌هایی است که از درون این رشته‌ها بیرون آمده اند بدون اینکه به هیچ یک از این رشته‌ها وابسته شوند یا تعلق خاص پیدا کنند. همچنین این گفتارها بر اساس علایق عمومی هستند.»
بازار



نویسنده مبحث علاقه‌مندی و نیاز انسان به هنر و زیبایی‌شناسی را با این نقل قول از ویلیام بیمن انسان‌شناس درباره اهمیت بعد زیبایی شناختی در فرهنگ ایرانی به پایان می‌برد: «رفتار میان فردی ایرانیان دارای بعد زیبایی‌شناختی غیر قابل انکاری است. مهارت فرد در برقراری ارتباط و تعامل با دیگران در تعیین ارزش و جایگاه او در جامعه نقش اساسی دارد. اگر روابط میان فردی در ایران با هنر مقایسه شود نامعقول نیست؛ زیرا عبور از پیچ و خم روابط شخصی روزمره و موقعیت‌های تعاملی حتی برای کسانی که در درون این نظام رشد و نمو یافته‌اند نیازمند مهارتی تمام عیار و همه جانبه است. در نتیجه فرد ماهر و چیره دست پاداش می‌گیرد و فرد بی دست و پا، زیان می بیند».
«اندیشیدن با هنر» 15 فصل دارد که هر کدام سوالی را مطرح و به آن پاسخ می‌دهد:
فصل اول: چرا شعر مهم است؟ فصل دوم: مردم چرا حافظ را دوست دارند؟ فصل سوم: فردوسی را چگونه می فهمیم؟ فصل چهارم: چرا به طنز نیاز داریم؟ فصل پنجم: آیا خانه پدری فرو ریخته است؟ فصل ششم: «جوکر» درباره شهرهای ما چه می‌گوید؟ فصل هفتم: چرا زنان امروزی کمال یافته اند؟ فصل هشتم: ایرانی‌ها چگونه فیلم می‌بینند؟ فصل نهم: آیا می‌توان با سینما هر کاری کرد؟ فصل دهم: چرا فیلم‌های کمدی با مزه اند؟ فصل یازدهم: چرا محتاج بازاندیشی در میراث هنری هستیم؟ فصل دوازدهم: هنرهای عامه چه چیزی درباره ایران امروز می‌گویند؟ فصل سیزدهم: مساله شجریان چه بود؟ فصل چهاردهم: چرا علوم اجتماعی در ایران نازیباست؟ فصل پانزدهم: چرا و چگونه هنرها دگرگون شدند؟
در صفحه 101 این کتاب، فصل چهارم، در پاسخ به این سوال که چرا به طنز نیاز داریم، می‌خوانیم:
«طنز جهان‌شهری و کلان‌شهری شده در بستر رسانه‌ای و ارتباطی و کالایی شدن است. ویژگی‌های طنز امروز ما را می‌توان در این فرایند مشاهده کرد. همانطور که اشاره کردم ساختارهای جدید جامعه ما مثل ساختارهای دیوان سالاری بوروکراتیک، ساختار حمل و نقل ماشینی، ساختار جوانی جمعیت و ساختارهای دیگر، بسترهای تازه‌ای برای مقوله تولید و مصرف طنز فراهم کرده‌اند، اگرچه این بسترهای جدید کارکردهای جدیدی برای طنز ایجاد می‌کنند.
طنز امروز بیش از آنکه طغیانگری، انقلابی‌گری و شالوده شکنی باشد در خدمت سازگار کردن انسان امروزی با موقعیت کلان شهری بوروکراتیک مساله‌مند است. معنا و محتوای طنزها همچنان انباشته از نقدها، اعتراض‌ها، واکاوی‌ها و شالوده‌شکنی‌هاست اما کارکرد این معانی، سازگاری هم‌نشینی و هم‌جواری با این ساختارهاست؛ زیرا طنز امروزه به صورت مؤلفه با زنجیره ای از مؤلفه‌های دیگر کارکردهای خودش را تعریف می‌کند. وقتی طنز را با کلان شهری بودن یا صنعتی شدن یا دموکراتیک شدن با مجموعه‌های دیگر کنار هم قرار می‌دهیم عملکرد آگاهی طنزآمیز دیگر آن عملکرد تاریخی و سنتی نیست. تندی لحن طنز را نرمی بسیاری از فرایندهای دیگر می‌گیرد تصور نمی‌کنم که آگاهی طنزآمیز بتواند آگاهی انقلابی و ویرانگر یا شالوده شکنانه باشد. به همین علت در ایران هم مثل هر جای دیگر جهان، گفتن طنز کمابیش از آزادی بیشتری نسبت به اشکال دیگر آگاهی برخوردار است. ما می‌توانیم به عنوان طنزنویس لایه‌های عمیقی از ساختارها و بحران‌ها را بازنمایی کنیم و آن را انتشار دهیم اما اگر بخواهیم در قالب کتابی جامعه‌شناسانه، انسان‌شناسانه یا تحقیق علمی چنین بازنمایی را ارائه کنیم احتمالاً با محدودیت‌های بیشتری مواجه می‌شویم.»
در صفحه 208 کتاب، فصل دهم، که به فیلم کمدی پرداخته می‌شود، فاضلی در پاسخ به سوالی در این باره که چه نسبتی می‌توان میان شوخ طبعی به عنوان خصلتی فرهنگی با سینمای کمدی برقرار کرد؟ پاسخ می‌دهد:
«واقعیت این است که سینما مثل بسیاری از هنرهای جدید دیگر، صورت و فرصت تازه‌ای برای کنش‌های شوخ طبعانه فراهم کرده که در گذشته نبوده است؛ برای مثال، شوخ طبعی از خصلتی رفتاری به عنصری نمایشی بدل شده و اگر در گذشته فرد ایرانی از طریق شوخ طبعی‌های فردی به تجربه زیست جهان خود می‌پرداخت یا حتی از آن لذت می‌برد حالا این تجربه صورت نمایشی و دیداری یافته است و فرد از طریق تماشای شوخ طبعی‌های دیگری مثل بازی بازیگر یا موقعیت‌های کمدی که در متن سینمایی خلق می‌شود این خصیصه فرهنگی را به شکلی دیگر تجربه می‌کند که صورتی نمادین دارد. در واقع شوخ طبعی ایرانی در سینما اشکال و ابعاد تصویری و قصه گویی پیدا کرده؛ به عبارت دیگر سینما خود فرصتی دیداری و نمایشی برای ظهور و بروز شوخ طبعی ایرانی فراهم کرده است و به نوعی مخاطب ایرانی بخشی از هویت فرهنگی خود را از طریق سینمای کمدی بازخوانی و بازبینی می‌کند. شاید یکی از دلایل اقبال آثار کمدی این همانند پنداری و هم‌ذات پنداری فرهنگی مخاطب ایرانی با متن اثر کمدی باشد».
«اندیشیدن با هنر» با زیرعنوان «بازاندیشی انتقادی در فرهنگ امروز ایران» در 312 صفحه توسط فرهنگستان هنر منتشر شده است.

لینک کوتاه:
https://www.payamesepahan.ir/Fa/News/952254/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تسلیت در پی درگذشت پدر بزرگوار همکار حوزه ریاست

رسیدگی به امور ترافیکی منطقه 14 اصفهان با بیش از 230 میلیارد ریال اعتبار

شعرخوانی زیبا از دکتر کاکاوند

هوش مصنوعی Runway Gen-4 معرفی شد؛ تولید ویدیو با حفظ عناصر مختلف آن

تاریخ رونمایی رسمی از گلکسی S25 اج مشخص شد؛ منتظر پرچم‌دار جدید سامسونگ باشید

هوش مصنوعی متا روی کامپیوتری با ویندوز 98 و تنها 128 مگابایت رم اجرا شد

حداکثر قیمت دلار در سال 1404/ طلا به کدام سو می‌رود؟

ابراز همدردی و دلجویی مدیرکل بنیاد مازندران با دو خانواده شهید در آمل و فریدونکنار

آیین اختتامیه مسابقات فوتسال مداحان و ذاکرین اهل بیت «جام رمضان» کاشان برگزار شد

تصادف 2 دستگاه تیبا در محور تیران 8 مصدوم داشت

مصدومیت 8 نفر در پی تصادف 2 خودروی سواری تیبا

یک رمان امنیتی در بازار نشر

گوشی تاشو سه‌گانه سامسونگ به‌صورت بسیار محدود عرضه خواهد شد

گوگل احتمالاً نسخه مخصوص کودکان جمینای را توسعه می‌دهد؛ با تمرکز بر حل تکالیف

ترامپ می‌خواهد با ایران معامله کند؟

یارانه‌ بگیران بخوانند/ جزییات نهایی واریز یارانه معیشتی مرحله دوم اعلام شد

قراردادهای خواهرخواندگی بستری مناسب برای تعاملات اقتصادی است

پیش بینی هواشناسی اصفهان 24 ساعت آینده | وضعیت آب و هوا اصفهان فردا پنجشنبه 14 فروردین ماه 1404 | آب و هوای اصفهان

نسل حسینی؛ از مکتب حاج قاسم تا فعالیت مردمی با رویکردی نوین

استاندار اصفهان پای صحبت‌ها و دغدغه‌های کشاورزان شرق استان نشست

20 هزار مترمربع به سرانه فضای سبز منطقه 15 اصفهان اضافه شد

دو خط کتاب/ ‏زمانی که یک اثر هنری بودم

هدف بلندپروازانه آرم؛ تسلط بر نیمی از بازار تراشه‌های دیتاسنتر در سال 2025

متا در حال ساخت عینک هوشمند 1000 دلاری است

از شخصیت Ironeye بازی Elden Ring: Nightreign رونمایی شد

آرامش پیش از طوفان؛ آیا خط قرمزهای در حال ذوب شدن هستند؟

انتقال آب به یزد؛ راه‌حلی موقتی یا بحران‌آفرینی بلندمدت؟ | پروژه انتقال آب به یزد؛ از آغاز تا چالش‌ها

پیش بینی آب و هوای اصفهان فردا پنج شنبه 14 فروردین 1404

پیش بینی آب و هوای اصفهان در 24 ساعت آینده امروز چهارشنبه 13 فروردین

«زخم پاییز» روایت زندگی شهید مدافع امنیت در بازار کتاب

الکسا پلاس به‌صورت محدود عرضه شد؛ بدون برخی از قابلیت‌های پیشرفته

بنچمارک پوکو C71 مشخصات تراشه گوشی اقتصادی شیائومی را فاش کرد

فرار به سمت حجاب به جای پاسخ درباره قطب جنوب!

صحبت های شنیدنی از مهران مدیری

مدیرعامل جدید اینتل برنامه‌هایش را اعلام کرد؛ واگذاری واحدهای غیرضروری

اشاره به کنسول دستی ایکس‌ باکس در یک ویدیو تبلیغاتی

پیشنهاد پوتین که اروپایی‌ها را عصبانی کرد

گره دلار

اجرای طرح از سبزه تا کمپوست در شیراز

هوای اصفهان تا 4 درجه گرم‌تر می‌شود/ ثبت دمای 33 درجه گرمای بهاری در استان

برنامه سینماهای اصفهان، امروز چهارشنبه 13 فروردین + ساعت‌ اکران دایناسور

مسعود فروتن: عادت ندارم از کتابم پول به دست بیاورم/ زندگی خواهرم را می‌نویسم

ترامپ حریص برای دوره سوم؛ تیر خلاص به قانون اساسی یا خیال‌پردازی؟

آیا ادارات و بانک ها 14 فروردین 1404 تعطیل است؟

آغاز بارش‌های رگباری و افزایش 4 درجه‌ای دما در اصفهان طی 24 ساعت آینده

وداع با استاد فرهیخته ریاضیات ایران | درگذشت چهره ماندگار خانه‌های ریاضیات

آغاز اردوی تیم‌های ملی تفنگ و تپانچه ایران از 16 فروردین‌ماه

رکورد جدید گردشگری در اصفهان | بازدید از آثار تاریخی 15٪ افزایش یافت

فوت 5 کودک در استان اصفهان طی طرح نوروزی

دو خط کتاب/ در باب حکمت زندگی